bg
PDFPrintE-mail

Βόρνεο

 

Το πάρκο του θρυλικού βουνού Κιναμπάλου, το τροπικό δάσος, ο ποταμός Κιναμπαταγκάν και οι πίθηκοι με προβοσκίδα. Το Κιναμπάλου είναι ίσως η πιο εντυπωσιακή έξαρση της φύσης στη Βόρεια Βόρνεο. Με την κορυφή του στα 4.095 μ., το Κιναμπάλου είναι ψηλότερο ανάμεσα στα Ιμαλάια και στα οροπέδια της Ιριαν Τζάγια.

Σύμφωνα με τους γεωλόγους, το βουνό είναι βρέφος. Πριν από 9.000.000 χρόνια, μια τεράστια μάζα μάγματος που είχε διαπεράσει τον ωκεάνιο φλοιό άρχισε να παγώνει και να γίνεται γρανίτης. Το έδαφος από κάτω μπορούσε να στηρίζει μια κορυφή από πάγο και σιγά σιγά η διαβρωτική δράση του πάγου εξέθεσε τον γρανιτένιο πυρήνα του Κιναμπάλου δίνοντάς του αυτά τα μυτερά χαρακτηριστικά. Ο πάγος έλιωσε πριν από 3.000 χρόνια, αλλά ο αέρας και η βροχή συνέχισαν το διαβρωτικό έργο τους. Οι ειδικοί λένε ότι το βουνό συνεχίζει να ψηλώνει γύρω στα πέντε χιλιοστά τον χρόνο!

Εξαιτίας της γεωλογίας και της απομόνωσής του, το Κιναμπάλου έχει το δικό του κλίμα που περιγράφεται από τον εθνολόγο Τομ Χάρισον ως «μείγμα συννεφιάς και αέρα,βροχής, κρύου και ζέστης, από το δάσος που βρίσκεται παρακάτω». Αυτό βοηθά στην εμφάνιση της τεράστιας ποικιλίας φυτών και ζώων που υπάρχουν εδώ.

 

Ο κήπος του βουνού

Είκοσι έξι είδη ανθοφόρων ροδόδεντρων, εννέα είδη σαρκοφάγων φυτών, πάνω από 1.000 είδη ορχιδέων, 40 είδη οξιάς, 400 είδη φτέρης και περισσότερα από 300 είδη πουλιών! Ανάμεσα στα ονομαστά και περίεργα παρασιτικά φυτά των δένδρων ¬ όπως οι φτέρες, τα κλήματα, οι ορχιδέες ¬, τα φυτά υδρία ή σαρκοβόρα φυτά με τα 60 διαφορετικά είδη τους στην Ασία, αποτελούν αντικείμενο μεγάλου ενδιαφέροντος στα δάση της βροχής. Οι κάτοικοι τα ονομάζουν «δοχεία των πιθήκων», γιατί κατά τις περιόδους ξηρασίας, όταν οι πίθηκοι διψούν και δεν μπορούν να βρουν νερό, πίνουν το υγρό από αυτά τα φυτά. Αποτελούν μέρος του φύλλου και ζουν από έξι εβδομάδες ως έξι χρόνια• γι' αυτό και είναι τα μακροβιότερα φυτά στη Γη. Το επιστημονικό όνομά τους είναι Nepenthacae και δόθηκε τον 18ο αιώνα από τον σουηδό βοτανολόγο Linnaeus, καθώς ο τελευταίος ήταν μαγεμένος από τις ιστορίες των Σειρήνων των ομηρικών στίχων. Μόνο που η τύχη των μικρών εντόμων που φθάνουν στο χείλος των φυτών αυτών (η αποσύνθεση και ο αργός θάνατος μέσα στον πυθμένα του υγρού περιεχομένου των σαρκοβόρων αυτών φυτών) δεν έχει καμία σχέση με την ηδονική ευχαρίστηση που πρόσφεραν οι Σειρήνες του αρχαίου έλληνα ποιητή. Από τον πυθμένα των σαρκοβόρων αυτών φυτών ξέφευγαν μερικά κουνούπια και ένα είδος μυρμηγκιών (Colobopsis), για τα οποία ούτε η Neptenthes Raja με μεγάλο όγκο υγρού, σχεδόν ένα λίτρο, δεν αποτελεί θανάσιμη παγίδα.

 

Ο μακρύς ποταμός

Ο ποταμός αυτός είναι μεγαλύτερος από τον Σαμπά και λόγω της θέσης του στη ζούγκλα έχει στρατηγική σημασία για τη διαβίωση πουλιών και ζώων. Πολλοί πιστεύουν ότι επειδή η Κίνα και η νήσος Βόρνεο είχαν εμπορικές σχέσεις από το 631 μ.Χ., το όνομα του ποταμού προέρχεται από τις λέξεις Κίνα και Μπατάνκ (μακρύς ποταμός).

Το καταφύγιο άγριων ζώων είναι ένα από τα δύο σε ολόκληρο τον κόσμο που φιλοξενεί 10 πρωτεύοντα είδη άγριων ζώων και τέσσερα είδη μαϊμούδων. Υπάρχουν εδώ ο ασιατικός ελέφαντας, ο ρινόκερος της Σουμάτρας, αρκούδες, ελάφια, αγριόγατες, λεοπαρδάλεις, φίδια, σαύρες και κροκόδειλοι, 27 είδη νυχτερίδων και 200 είδη πουλιών.

Οι πίθηκοι με προβοσκίδα (Proboscis monkeys), κατά την αγγλίδα συγγραφέα Ελισάβετ Μπένετ, ζουν μόνο στη νήσο Βόρνεο, σε δάση που διασχίζονται από μεγάλα ποτάμια και βρίσκονται κοντά στις ακτές. Σπάνια μπορούμε να τους δούμε σε περιοχές της ενδοχώρας του νησιού. Κανείς δεν γνωρίζει γιατί ζουν μόνο σε αυτή την περιοχή. Ισως οι διατροφικές ανάγκες τους είναι ένας καθοριστικός παράγοντας. Η πρώτη αναφορά στα περίεργα αυτά ζώα έγινε το 1848 από τον άγγλο αξιωματικό Hugh Low, ακολούθησαν αρκετές άλλες, που ανέφεραν το περίεργο της ύπαρξης μακριάς μύτης η οποία τις περισσότερες φορές είναι μακριά ως το σαγόνι τους, ιδιαίτερα των αρσενικών. Πολλές θεωρίες προσπάθησαν να εξηγήσουν την ύπαρξη αυτής της μακριάς μύτης. Μια πρόσφατη ίσως είναι κοντά στην αλήθεια. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι, όπως στους ελέφαντες τα μεγάλα αφτιά, έτσι και σε αυτό το είδος των πιθήκων η μεγάλη μύτη λειτουργεί ως μέσο απώλειας θερμότητας, μια που οι πίθηκοι αυτοί ζουν σε περιοχές με υψηλή θερμοκρασία. Μια πιο παλιά θεωρία, του εξερευνητή φυσιοδίφη Μπεκάρι το 1904, που έλεγε ότι ¬ βάσει του δαρβινικού νόμου της εξέλιξης των ειδών ¬ η προτίμηση των θηλυκών για αρσενικά με έντονη μύτη έδωσε τη γενετική επιθυμία στην εξέλιξη αυτών των πιθήκων, σήμερα βρίσκει αρκετό έδαφος υποστήριξης. Η καλύτερη περίοδος για να πάτε είναι από Απρίλιο ως Νοέμβριο.

 

ΦΑΓΗΤΟ

Το Σαραγουάκ φημίζεται για την παραγωγή πιπεριού, που είναι και η μεγαλύτερητου κόσμου. Τα «τσαμπιά» του πιπεριού μοιάζουν με τα σταφύλια: στην αρχή είναιπράσινα, μετά γίνονται κίτρινα και στο τέλος κόκκινα, ενώ με την επεξεργασία το πιπέρι διαχωρίζεται σε μαύρο και λευκό. Οι ντόπιοι αγαπούν το πολύτιμο μπαχαρικό και το χρησιμοποιούν σαν βασικό συστατικό ακόμη και σε γλυκά, κέικ αλλά και μπισκότα! Η δημοφιλέστερη παραδοσιακή νοστιμιά της περιοχής είναι οι φωλιές πουλιών που γίνονται σούπα και οι Κινέζοι θεωρούν ότι θεραπεύουν κάθε αρρώστια και αναζωογονούν το σώμα.

Παραδοσιακό πιάτο είναι και τα τηγανητά σκουλήκια βουτηγμένα σε αλεύριφοινικιάς. Από το αλεύρι φοινικιάς φτιάχνουν και τα γλυκά μπισκότα «τεμπαλόι».

Δοκιμάστε επίσης το «μιντίν», καρδιές φτέρης σοταρισμένες σε σάλτσα από στρείδια ή καυτερό τσίλι ή πάστα γαρίδας ή καρδιές μπαμπού και ανανά, το «σαραγουάκ λάκσα» με ρυζομακάρονα, φύτρες φασολιών και γαρίδες, τη σπεσιαλιτέ των Ιμπαν «μανόκ πανσό» που είναι κοτόπουλο στο μπαμπού, τα σαλιγκάρια της ζούγκλας και τα θαλασσινά σκουλήκια. Ολες οι φυλές λατρεύουν το ψάρι, το οποίο μαγειρεύεται με 1.001 τρόπους• τρώνε επίσης σαλάχι, μέδουσες, άφθονες γαρίδες και καβούρια. Το «ουμάι» είναι η παραδοσιακή σαλάτα των Μελανάου από ωμά θαλασσινά. Ξεδιψάστε με φρέσκους εξωτικούς χυμούςφρούτων και συνοδέψτε τα θαλασσινά με το τοπικό ρυζόκρασο «τουάκ».